Әдеп кодексі

Алматы қ. ҚДСБ ШЖҚ «№2 Қалалық емхана» КМК медицина қызметкерінің әдеп кодексі.

I. Жалпы ережелер
1. Медицина қызметкерінің Әдеп кодексі (бұдан әрі – Кодекс) медицина қызметкерлеріне лауазымдық міндеттерін орындау кезінде басшылыққа алу ұсынылатын әдеп нормалары мен мінез-құлық қағидаларының жиынтығы болып табылады.
2. Кодекс ережелері ШЖҚ «№2 Қалалық емхана» МКК-ның барлық медицина қызметкерлеріне қолданылады.

II. Медицина қызметкері және қоғам
3. Медицина қызметкерінің кәсіби қызметінің негізгі мақсаты – адамның өмірін сақтау, аурулардың алдын алу және денсаулықты қалпына келтіру, сондай-ақ жазылмайтын аурулар кезінде азапты жеңілдету. Медицина қызметкері өз міндеттерін Гиппократ антын, ізгілік пен мейірімділік қағидаттарын, Қазақстан Республикасының заңнамасын басшылыққа ала отырып орындайды.
4. Медицина қызметкері өз шешімдері мен әрекеттері үшін толық жауап береді, сондықтан ол кәсіби деңгейін жүйелі түрде жетілдіруге міндетті.
5. Өз қызметінде медицина қызметкері өзіне белгілі және ҚР Денсаулық сақтау министрлігі қолдануға рұқсат берген медицина ғылымының соңғы жетістіктерін пайдалануға тиіс.
6. Материалдық немесе жеке пайда көздеу себептері медицина қызметкерінің кәсіби шешім қабылдауына әсер етпеуге тиіс.
7. Медицина қызметкері дәрілік препараттарды өндіруші және таратушы фирмалардан олардың ұсынған дәрілерін тағайындағаны үшін көтермелеу сыйақыларын қабылдамауға тиіс.
8. Дәрі тағайындау кезінде медицина қызметкері медициналық көрсетілімдерді және тек пациенттің мүддесін қатаң басшылыққа алуға тиіс.
9. Медицина қызметкері медициналық көмекке мұқтаж кез келген адамға жасына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, дініне, әлеуметтік жағдайына, саяси көзқарасына, азаматтығына және материалдық жағдайын қоса алғанда, медициналық емес өзге де факторларға қарамастан медициналық көмек көрсетуге тиіс.
10. Медицина қызметкері Өңірлік диагностикалық орталыққа қатысты өзіне алған міндеттемелерін адал орындауға тиіс.
11. Медицина қызметкері қолжетімді құралдармен (газеттер, журналдар, радио, теледидар, әңгімелер және т.б.) салауатты өмір салтын насихаттауға, қоғамдық және кәсіби әдеп нормаларын сақтауда үлгі болуға міндетті.
12. Медицина қызметкері кәсіби тәуелсіздігіне үйлесетін, оның қадір-қасиетін төмендетпейтін және пациенттерге әрі кәсіби қызметіне зиян келтірмейтін өзге қызметпен айналыса алады.
13. Медицина қызметкері қызмет ететін ізгі мақсаттар оған өзінің жеке қадір-қасиетін заңды қорғауды, жеткілікті материалдық қамтамасыз етуді және кәсіби қызметті жүзеге асыруға жағдай жасауды талап етуге негіз береді.
14. Медицина қызметкерлерінің медициналық әдепті сақтауын тікелей бөлімше меңгерушілері бақылайды.
15. Мүдделер қақтығысы ұжымдық шартқа сәйкес жұмыс беруші мен қызметкердің құқықтары және міндеттері арқылы реттеледі.
16. Қызметкерлерді көтермелеу ұжымдық шартқа және қызметкерлерге сыйақы беру туралы ережеге сәйкес жүзеге асырылады.

III. Медицина қызметкері және пациент
17. Медицина қызметкері пациенттерге көрсетілетін медициналық көмектің сапасына жауап береді. Өз жұмысында ол ҚР заңдарын, қолданыстағы нормативтік құжаттарды (медициналық стандарттарды) басшылыққа алуға, алайда осы талаптар шеңберінде аурудың ерекшеліктерін ескере отырып, әрбір нақты жағдайда пациенттің мүддесіне сай ең тиімді деп санайтын профилактика, диагностика және емдеу әдістерін таңдауға міндетті. Қажет болған жағдайда медицина қызметкері әріптестерінің көмегіне жүгінуге тиіс.
18. Медицина қызметкері пациентті негізсіз тәуекелге ұшыратпауы, әсіресе өз білімін адамгершілікке жат мақсаттарда пайдаланбауы тиіс. Кез келген емдеу әдісін таңдағанда медицина қызметкері ең алдымен «Зиян келтірме!» қағидасын басшылыққа алуға тиіс.
19. Медицина қызметкері пациенттің емдеуші дәрігерді, медициналық ұйымды таңдау және емдеу-профилактикалық шаралар туралы шешім қабылдауға қатысу құқығын құрметтеуге тиіс. Пациенттің емделуге ерікті келісімін медицина қызметкері әдетте пациентпен жеке сөйлесу барысында алады. Бұл келісім саналы түрде берілуі тиіс; пациентке емдеу әдістері, оларды қолданудың салдары, соның ішінде ықтимал асқынулар және емдеудің басқа баламалы әдістері туралы міндетті түрде ақпарат берілуі керек. Пациенттің келісімінсіз емдеу-диагностикалық шараларды жүргізуге тек оның өмірі мен денсаулығына қауіп төнген және ол жағдайды тиісті түрде бағалай алмайтын жағдайларда ғана жол беріледі. Мұндай жағдайларда шешімді алқалы түрде қабылдаған жөн.
20. Медицина қызметкері пациенттің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге, оған ізгі ниетпен қарауға, оның жеке құпияға деген құқығын құрметтеуге, құпиялылықты сақтауға, туыстары мен жақындарының пациенттің жағдайына алаңдауын түсіністікпен қабылдауға тиіс, бірақ сонымен бірге жеткілікті кәсіби негізсіз пациент пен оның отбасы мүшелерінің жеке істеріне араласпауы керек.
21. Егер пациент өз келісімін саналы түрде білдіруге қабілетсіз болса, оны заңды өкілі немесе пациентке тұрақты қамқорлық жасайтын адам білдіруге тиіс.
22. Пациент өзінің денсаулық жағдайы туралы толық ақпарат алуға құқылы, бірақ ол бұл ақпараттан бас тарта алады немесе денсаулық жағдайы туралы хабарлануы тиіс адамды көрсете алады. Егер ақпарат пациентке елеулі зиян келтіруі мүмкін деп пайымдауға жеткілікті негіз болса, ол пациенттен жасырылуы мүмкін. Алайда пациент нақты талап еткен жағдайда медицина қызметкері оған толық ақпарат беруге міндетті. Болжам қолайсыз болған жағдайда пациентке өмірді ұзарту немесе ықтимал қолайлы нәтиже үмітін сақтай отырып, ақпаратты барынша әдепті және мұқият жеткізу қажет.
23. Пациенттің қалауы бойынша медицина қызметкері оның басқа медицина қызметкерінен консультация алу құқығын жүзеге асыруына кедергі келтірмеуге тиіс.
24. Медицина қызметкерінің пациентпен қарым-қатынас кезінде өзін-өзі жарнамалауына жол берілмейді.
25. Қате жіберілген немесе емдеу барысында күтпеген асқынулар туындаған жағдайда медицина қызметкері бұл туралы пациентке және тікелей басшысына хабарлап, зиянды салдарды түзетуге бағытталған әрекеттерді дереу бастауға міндетті.
26. Дәрігер кәсіби міндеттерін тек өз тегімен атқара алады, бүркеншік ат қолданбауға және ресми түрде берілген атақтарды, дәрежелерді, лауазымдарды көрсетпеуге тиіс.

IV. Медицина қызметкерлерінің алқалылығы
27. Медицина қызметкері өмір бойы өзін кәсібилікке үйреткен адамға құрмет пен алғыс сезімін сақтауға, кәсіби деңгейін үнемі арттыруға, зерттеудің жаңа әдістерін енгізуге белсенді қатысуға міндетті.
28. Медицина қызметкері медициналық қауымдастықтың абыройы мен ізгі дәстүрлерін қорғауға міндетті. Медицина қызметкерлері бір-біріне құрметпен және ізгі ниетпен қарауға тиіс.
29. Медицина қызметкері басқа медицина қызметкерінің кәсіби біліктілігіне көпшілік алдында күмән келтіруге немесе оны өзге жолмен беделін түсіруге құқылы емес. Әріптеске қатысты кәсіби ескертулер дәлелді, қорламайтын түрде, мүмкіндігінше жеке әңгімелесу кезінде айтылуға тиіс.
30. Денсаулық сақтау ұйымдарының басшысы болып табылатын дәрігерлер қарамағындағы медицина қызметкерлерінің кәсіби біліктілігін арттыруға қамқорлық жасауға міндетті.
31. Медицина қызметкерлері ұйымның өзге медициналық және көмекші персоналына құрметпен қарап, олардың біліктілігін арттыруға үнемі қамқорлық жасауға міндетті.
32. Медицина қызметкері пациенттен заңсыз ақшалай сыйақы талап етпеуге тиіс.

V. Дәрігерлік құпия
33. Әрбір пациент жеке құпиясының сақталуына құқылы, ал дәрігер және медициналық көмек көрсетуге қатысатын басқа адамдар пациент қайтыс болғаннан кейін де дәрігерлік құпияны, сондай-ақ пациент өзгеше өкім бермесе, медициналық көмекке жүгіну фактісінің өзін де құпия сақтауға міндетті.
34. Құпия пациенттің жүгінуі және емделуі барысында алынған барлық мәліметтерге (диагноз, емдеу әдістері, болжам және т.б.) қолданылады.
35. Пациент туралы медициналық ақпарат мына жағдайларда ашылуы мүмкін:

• пациенттің өзінің анық білдірілген жазбаша келісімі бойынша;
• анықтау, тергеу, прокуратура және сот органдарының уәжді талабы бойынша;
• құпияны сақтау пациенттің және (немесе) басқа адамдардың денсаулығы мен өміріне елеулі қауіп төндірсе (қауіпті жұқпалы аурулар);
• емдеуге осы ақпарат кәсіби тұрғыдан қажет басқа мамандар тартылған жағдайда.

36. Дәрігер пациентті емдеуге қатысатын адамдардың да кәсіби құпияны сақтауын қадағалауға тиіс.
37. Медициналық ақпаратқа қол жеткізу құқығын пайдаланатын адамдар пациент туралы алынған барлық мәліметтерді құпия сақтауға міндетті.

VI. Ақпарат және жарнама
38. Медицина қызметкері ҚР-да қолдануға рұқсат етілмеген профилактика, диагностика, емдеу құралдары мен әдістерін, әсіресе дәрілік препараттарды, сондай-ақ есірткі құралдарын, алкоголь мен темекі өнімдерін жарнамалауға қатыспауға тиіс.
39. Медициналық сипаттағы жарияланымдар, ғылыми форумдардағы баяндамалар, баспасөздегі, радио мен теледидардағы ағартушылық қызмет әдеп тұрғысынан мінсіз болуы, объективті ғылыми-практикалық ақпаратпен шектелуі және жосықсыз бәсекелестік, жарнама мен өзін-өзі жарнамалау элементтерін қамтымауы тиіс.
40. Медицина қызметкері өзі байқаған дәрілік препараттардың барлық белгісіз және жағымсыз жанама әсерлері туралы тікелей басшысына хабарлауға міндетті.
41. Дәрілік заттар мен медициналық техника өндіруші фирмалардың қатысуымен ұйымдастырылған ақпараттық іс-шараларда медицина қызметкері ең алдымен ақпараттық мақсаттарды басшылыққа алуы және көрсетілген құралдар белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркеуден өткенге дейін пациенттер арасында оларды сатып алуға бағытталған жарнамалық жұмысты өзі жүргізбеуі тиіс.